Wiele mówiąca jest
„Wiele mówiąca jest lektura sumeryjskiego eposu Gilgamesz . Tytułowy bohater był prawdopodobnie postacią historyczną, piątym władcą Uruku — czyli biblijnego Erechu — po „wielkim potopie" (lokalne katastrofalne zalewy istotnie miały miejsce w Mezopotamii). Jego panowanie przypadałoby więc na XXVIII wiek p.n.e. Gilgamesz nie byt ehudopacholkiem. lecz władcą miastapaństwa. jeśli ktokolwiek pijałby wino w jego mieściepaństwic. pewnością byłby nim przede wszystkim on sam. A jednak epos nie wspomina o winie. Oczywiście, niczego ów brak wzmianek nie przesądza, lecz nie wolno go nic zauważyć. W opisie mitycznej wędrówki bohatera w poszukiwaniu nieśmiertelności wykorzystane są elementy ówczesnej rzeczywistości, w mityczną wędrówkę wkomponowane są realia geograficzne, tak jak ma to miejsce w wypadku innej legendarnej peregrynacji — greckiego herosa Odysa. Uczeni, idąc śladem archaicznych tekstów, docierali do konkretnych miejsc, przekonując się nic raz i nie dwa. że pradawne miły s; pięknymi baśniami, w których herosi, półbogowie i sami nawet najwyżsi .władcy nadrealnego świata stąpają po miejscach nie wymyślonych, lec istniejących naprawdę, poruszają się w otoczeniu, dającym się rozpoznać jeszcze diś. W mitach wykorzystywane są prawdziwe rekwizyty, stąd powstała paradoksalna sytuacja mity są nieocenionym źródłem do poznania archaicznej rzeczywistości, geografii itp. Dlatego jak najbardziej serio należy potraktować ten fragment sumen jskiego eposu, który mówi o zdumieniu herosa na widok nie znanych mu owoców, lub może na widok krzewów, na których rosną owoce, które już kiedyś dawniej widział w sadzie .,[...] lapis lazuli swe liście rozpostarł, też owocem obrodził, piękny z wyglądu. [...] w sadzie kamiennym wszelkie klejnoty owoce wydają [...]". Przenośnia poetycka nic jest trudna do rozszyfrowania w sadzie drzewa i krzewy rodzą owoce podobne kolorami do drogocennych szlachetnych kamieni, mających często mocne, zdecydowane barwy. Ogromnie ceniony w starożytnym świecie, nie tylko w Mezopotamii, był niebieskogranatowy lazuryt — lapis lazuli. W sadzie dalekim ujrzał Gilgamesz owoce koloru tego kamienia — niebieskogranatowe winogrona. Wydarzyło się to podczas“(10)